در سال 1984 نوعی بیماری باکتریایی مرکبات در خزانه های فلوریدا بر اثر چند سویه ی ژنتیکی مشخص دیده شد . این بیماری بیشتر به نام لکه باکتریایی مرکبات ( CBS ) شناخته می شود . در حال حاضر این بیماری به صورت عمده در آمریکا دیده می شود ولی نمونه هایی در ایران گزارش شده است . این بیماری روی برگ و تنه ی بسیاری از گونه های مرکبات که برای پایه یا پیوندک به کار می روند دیده شده است ولی شدت بیماری روی سینگل سیتروملو و نارنج سه برگچه ای که به عنوان پایه به کار برده می شود و نیز روی گریپ فروت که به عنوان پیوندک مورد استفاده قرار می گیرد شدیدتر است .
لکه های این بیماری روی برگ با بیماری شانکر باکتریایی فرق می کند . لکه های CBS تخت است ، حاشیه ی آبگزی دارد و مرکز بافتشان مرده است و سرانجام می ریزند . میوه ها به ندرت آلوده می شوند و فقط نشانه ی بیماری روی میوه ی درختان نارنج سه برگچه ای در نزدیکی خزانه های به شدت آلوده دیده شده است .
CBS موجب کاهش تشکیل تشکیل جوانه های درخت می شود و همچنین در رشد پایه های آلوده مخصوصاً سوینگل سیتروملو اثر منفی دارد .
چون عامل بیماری نوعی زانتوموناد در مرکبات است شیوه ی کنترل این بیماری در فلوریدا و در آسیا به خصوص ایران تفاوتی ندارد . شیوع این بیماری در سال های 1980 تا 1990 بیش از 50 بار سبب شد که برای ریشه کنی بیماری ، میلیون ها نهال در خزانه ها معدوم شوند و سرانجام توان این بیماری در باغ های مرکبات پایین آمد .
اپیدمیولوژی
بر اساس آزمون های انجام شده روی درخت و در آزمایشگاه روی برگ های بریده به سه گروه پر آزار ، متوسط آزار و کم آزار تقسیم می شوند . بر اساس نوشته ها فقط سویه های پر آزار به طور طبیعی در نهالستان ها منتشر می شوند . مانند انتشار عامل بیماری شانکرمرکبات با قطرات باران همراه با باد منتشر می شوند . در بیشتر موارد در حین عملیات هرس ، پیوند زنی و تعبیه پرچین روی ردیف های نهال های خزانه ، هر سه نوع می توانند انتشار پیدا کنند .
مبارزه
بسیاری از راهکار هایی که درباره شانکر باکتریایی مرکبات گفته شد برای این بیماری مفید می باشد . اما در این مورد تمهیدات بهداشتی خزانه خیلی تاکید می شود . تعبیه پرچین ، هرس کردن و پیوند زنی باید در زمانی انجام شود که شاخ و برگ درخت خشک هستند یعنی زمان بارندگی ، مه و شبنم نباید کارهای مذکور را انجام داد . وسایل و لوازم مورد استفاده در عملیات فوق الذکر باید به طور مکرر برای هر قطعه ضد عفونی شود .
آبیاری بارانی مخصوصاً در باغ هایی که ارقام حساس مانند سوینگل سیتروملو و گریپ فروت وجود دارد باید به حداقل برسد . سمپاشی با قارچ کش های مسی باعث کاهش بیماری می شود ولی به علت رشد سریع نهال ها ، پوشش دادن کامل شاخ و برگ های نهال ها با این مواد در نهالستان ها دشوار است . باید توجه داشت که مینوز آسیایی مرکبات ، آلودگی درختان را بسیار شدیدتر می کند و باید بسیار مراقب بود .
باکتری این بیماری در باغ های تجاری نمی تواند دوام بیاورد . وقتی نهال های آلوده از خزانه به محل اصلی انتقال می یابند این باکتری به سرعت می میرد ، برگ های بیمار می ریزد و به جای آن ها برگ های تازه میروید و در خلال 2-1 ماه بیماری به سطح غیر قابل تشخیص کاهش پیدا می کند .
.
منابع : به علت زیاد بودن منابع تنها به 3 مورد از مهمترین ها اشاره می شود
1) Egel, D. S., Graham, J. H., and Riley, T. D. 1991. Population dynamics of strains of xanthomonas campestris different in aggressiveness on swingle citrumelo and grapefruit. Phytopathology 81:666-671
2) Gabriel, D. W., Kingsley, M. T., hunter, J. E., and gottwed, T. R.1989. Reinstatement of xanthomonas citri (ex Hasse) and X.phaseoli (ex smith) to species and reclassification of all X.campestris pv.citri strains. Int.J.Syst.Bacterial.39:14-22
3) Gottwald, T.R., Graham, J. H.,and Richie, S. M. 1992. Relationship of leaf surface populations of strains of xanthomonas campestris pv.citrumelo to development of citrus bacterial spot and persistence of desease symptoms. Phytopathology 82:625-632
:: موضوعات مرتبط:
✓ بیماری شناسی گیاهی،
باکتری شناسی،
بیماری درختان
